Najlepszy prezent dla dziecka? Przede wszystkim bezpieczny!
UOKiK wraz z Inspekcją Handlową regularnie kontroluje zabawki oraz poddaje je badaniom w specjalistycznych laboratoriach. I tak na przykład w wyniku zarządzonych w ostatnim czasie kontroli 220 modeli zabawek (m.in. piłki, skakanki i lalki) zostało sprawdzonych pod kątem zawartości ftalanów, a w 30 sensorycznych masach typu slime (tzw. glutkach) zbadany został poziom migracji boru (chodziło o ilość tego pierwiastka, która może uwalniać się z zabawki podczas ugniatania, a następnie przenikać do organizmu dziecka).
NORMY CHEMICZNE
Dopuszczalna zawartość ftalanów (sprawiających, że tworzywo staje się plastyczne) wynosi 0,1% na 1 kg masy materiału.
Dopuszczalny poziom migracji boru wynosi maksymalnie 300 mg na 1 kg masy (która pod jego wpływem nabiera charakterystycznych cech – od zwartej po płynną i rozciągliwą jak guma).
WYNIKI KONTROLI
Nieprawidłowości wykryte podczas kontroli Inspekcji Handlowej dotyczyły zarówno kwestii formalnych, jak i bezpieczeństwa.
Na 250 sprawdzonych modeli zabawek 1/4 nie miała prawidłowego oznakowania (konsument nie otrzymał informacji, czy zabawka spełnia obowiązujące wymagania, kto za nią odpowiada, w jaki sposób jej używać i na co zwrócić szczególną uwagę).
41 produktów (ponad 16%) nie spełniało norm bezpieczeństwa.
W niemal 15% badanych zabawek przekroczony był poziom ftalanów (z czego w przypadku jednej z piłek aż 200-krotnie).
Wyższy niż dozwolony poziom migracji boru wykryty został w co trzeciej masie typu slime (z czego jeden z „glutków” przekraczał normę czterokrotnie).
- Ftalany w zabawkach
16 wojewódzkich inspektoratów Inspekcji Handlowej od stycznia do października 2025 r. przeprowadziło kontrolę 220 modeli zabawek pod kątem wymagań formalnych (oznakowania i dokumentacji) oraz właściwości chemicznych (obecności ftalanów w niedozwolonym stężeniu).
Badanie objęło m.in. lalki, piszczki, skakanki, piłki oraz zabawki do kąpieli.
Zabawki pochodziły z Chin (198 modeli), Polski i Niemiec (po 6 modeli), Indonezji i Wietnamu
(po 2 modele) oraz z państw europejskich: Holandii, Włoch, Francji, Danii, Irlandii i Wielkiej Brytanii (po 1 modelu).
Nieprawidłowości zostały stwierdzone w przypadku 53 na 220 skontrolowanych modeli zabawek (w niektórych więcej niż jedna).
W 19 przypadkach brakowało wymaganych ostrzeżeń lub były one niezgodne z przewidywanym użytkowaniem zabawki.
W 27 przypadkach deklaracja zgodności była nieprawidłowo sporządzona.
W 10 przypadkach na opakowaniach brakowało danych producenta/importera.
W 3 przypadkach stwierdzono nieprawidłowe oznakowanie CE lub jego brak.
W 1 przypadku brakowało instrukcji użytkowania.
Na 220 modeli zabawek w 32 stwierdzone zostało przekroczenie stężenia ftalanów.
W przypadku 12 modeli ujawniono przekroczoną zawartość ftalanów i niezgodności formalne.
W 20 modelach odkryto przekroczoną zawartość ftalanów.
- Migracja boru
Wojewódzkie inspektoraty Inspekcji Handlowej w Lublinie, Łodzi, Opolu, Poznaniu, Szczecinie i we Wrocławiu od września do grudnia 2025 r. przeprowadziły kontrolę 30 modeli zabawek typu slime pod kątem wymagań formalnych (oznakowania i dokumentacji).
Eksperci z laboratorium UOKiK w Lublinie zbadali właściwości chemiczne wszystkich zabawek w zakresie migracji boru.
Zabawki pochodziły z Chin (21 modeli), Polski (6 modeli), Ukrainy (2 modele) i Szwajcarii (1 model).
W 2 przypadkach na opakowaniach brakowało wymaganych ostrzeżeń lub były one niezgodne z przewidywanym użytkowaniem zabawki.
W 4 przypadkach na opakowaniach brakowało deklaracji zgodności lub była ona nieprawidłowo sporządzona.
W 8 przypadkach na opakowaniach brakowało danych producenta/importera lub były one niepełne.
W 1 przypadku oznakowanie CE było nieprawidłowe.
W 3 przypadkach brakowało instrukcji użytkowania lub była ona niezgodna z wymaganiami.
W przypadku 6 modeli wykryto przekroczoną norma migracji boru i nieprawidłowości w oznakowaniu.
W przypadku 3 modeli przekroczona została norma migracji boru.
W przypadku 7 modeli ujawniono nieprawidłowości w oznakowaniu.
Zakwestionowano łącznie 9 na 30 modeli zabawek – stwierdzono w nich przekroczenie wartości granicznej migracji boru, która wynosi 300 mg/kg (największe przekroczenie dopuszczalnej wartości migracji boru w zabawce wyniosło 1173,39 mg/kg).
KARY ADMINISTRACYJNE
W razie nieprawidłowości Inspekcja Handlowa kieruje wniosek do Prezesa UOKiK o wszczęcie postępowania administracyjnego, którego efektem może być nałożenie kary, która wynosi:
- 10-20 tys. zł – przy uchybieniach formalnych (np. brak danych producenta/importera);
● do 20 tys. zł – za brak oznakowania CE;
● do 100 tys. zł – za wprowadzenie do obrotu zabawki niezgodnej z wymaganiami bezpieczeństwa.
W przypadku braku odpowiednich oznakowań przedsiębiorcy mogą z miejsca podjąć działania naprawcze i uniknąć kary. Należy jednak mieć na uwadze, że wszystkie niebezpieczne zabawki są wycofywane ze sprzedaży oraz zgłaszane przez UOKiK do unijnego systemu Safety Gate.
Tomasz Chróstny, prezes UOKiK: – Kontrole pokazują, że rynek zabawek wymaga stałego i uważnego nadzoru. Nasz cel jest prosty: dzieci powinny mieć dostęp wyłącznie do bezpiecznych zabawek.
