Fundacja Powszechnego Czytania: książka chroni psychikę dziecka

Z okazji Światowego Dnia Książki Fundacja Powszechnego Czytania ruszyła ze zbiórką, której celem jest włączenie czytania w działania profilaktyczne w zakresie zdrowia dzieci od pierwszych miesięcy życia. „Czytanie dzieciom jest jak kask ochronny dla rozwijającego się umysłu, pas bezpieczeństwa dla relacji czy kamizelka ratunkowa dla emocji” – podkreśla prezeska Maria Deskur.

Kryzys zdrowia psychicznego dzieci

Polska zmaga się z kryzysem zdrowia psychicznego najmłodszych. Według danych Komendy Głównej Policji liczba prób samobójczych wśród dzieci utrzymuje się na wysokim poziomie – w roku 2025 (w porównaniu z 2024) wzrosła ona o 21%.

Jedynie 6 na 10 dzieci i młodzieży postrzega swoje życie jako szczęśliwe[1], aż 60% nastolatków funkcjonuje na co dzień w stanie chronicznego stresu i przemęczenia, a 46% ma skrajnie niską samoocenę. Wśród głównych przyczyn tego zjawiska eksperci wskazują przeciążenie bodźcami cyfrowymi, brak narzędzi do regulacji emocji oraz osłabienie więzi.

Książka na receptę

Sposobem na poprawę tej sytuacji może być książka. Czytanie dziecku już w pierwszych miesiącach życia jest kluczowe dla budowania jego odporności psychicznej.

– Czytanie jest jak kask ochronny dla rozwijającego się umysłu, pas bezpieczeństwa dla relacji i kamizelka ratunkowa dla emocji – podkreśla Maria Deskur, prezeska Fundacji Powszechnego Czytania. – Dlatego prowadzimy program „Książka na receptę”, który pomaga chronić zdrowie psychiczne najmłodszych. Niezależne badania naukowe potwierdzają, że regularne czytanie i rozmowa z dziećmi obniżają poziom stresu, budują odporność psychiczną, wspierają rozwój emocjonalny oraz zmniejszają szkody wyrządzane przez ekrany – dodaje.

Jak to działa?

W ramach flagowego programu Fundacji Powszechnego Czytania – „Książka na receptę” – lekarze pediatrzy rekomendują rodzicom czytanie dzieciom od pierwszych miesięcy życia, na równi z aktywnością fizyczną i zdrową dietą. Do inicjatywy przystąpiło już niemal 400 placówek medycznych w całej Polsce. Szacuje się, że rocznie może z niej skorzystać nawet 30 tys. dzieci do 2. roku życia.

Jednak dzieci, u których kluczowe jest wspieranie odporności psychicznej, jest dużo więcej.

Jak można pomóc?

– Ponad 100 lekarzy jest w stanie dotrzeć w ciągu roku do 10 tys. dzieci i ich rodziców – wyjaśnia Aleksandra Chaberska, koordynatorka programu „Książka na receptę”.

Koszt objęcia programem jednej przychodni wynosi około 1650 zł (obejmuje przeszkolenie personelu medycznego, druk i wysyłkę pakietów książek dla małych pacjentów oraz materiały edukacyjne dla rodziców). Aby zwiększyć jego skalę, potrzebne są jednak konkretne środki. Zbiórka prowadzona jest na stronie www.fpc.org.pl/nasze-projekty/ksiazka-chroni/#pomagam.

Szczegółowe informacje o programie: fpc.org.pl/ksiazka-chroni.

[1] Dane z raportu regulacyjnego “Poprawa zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży w Polsce” Kancelarii Prawnej Rymarz Zdort Maruta, który powstał przy współpracy z UNICEF (2024)